Global menu

Our global pages

Close

Aanpak faillissementsfraude op koers

  • Netherlands
  • Banking and finance
  • Corporate
  • Restructuring and insolvency

18-08-2011

Faillissementsfraude is mede door de economische crisis de afgelopen jaren in de schijnwerpers komen te staan. Het kabinet lijkt ervan doordrongen te zijn dat faillissementsfraude een belangrijk probleem is dat jaarlijks veel slachtoffers kent en veel geld kost. Faillissementsfraude schaadt daarnaast het vertrouwen in het handelsverkeer en heeft daardoor een ontwrichtend effect op de samenleving.

Ieder jaar gaan duizenden bedrijven failliet, waarbij naar schatting (van Sharon Gesthuizen in Bedrog bij Bankroet) in een kwart van deze faillissementen worden gefraudeerd. Er bestaan twee soorten faillissementsfraudeurs: de gelegenheidsfraudeurs, die wederrechtelijk voordeel trachten te halen uit een niet vooropgezet faillissement en de beroepsfraudeurs, die bewust gebruik maken van het faillissement om op onrechtmatige wijze vermogen aan de boedel te onttrekken. Het Financieele Dagblad beschreef op 10 mei 2011 een praktijkvoorbeeld van faillissementsfraude door een beroepsfraudeur. De fraude vindt veelal plaats door malafide bv-opkopers, die een noodlijdende B.V. voor EUR 1 opkopen maar waarbij door een verkoper ook nog een groot geldbedrag onderhands aan de bv-opkoper wordt betaald. De opkoper verandert de naam van de B.V., verhuist de B.V. naar het buitenland, laat de boekhouding verdwijnen waarna de B.V. failleert. De crediteuren van de B.V. zien hun geld niet meer terug, werknemers staan op straat en de curator blijft achter met een lege boedel.

De pakkans van een dergelijke faillissementsfraudeur is volgens Tweede Kamerlid Recourt van de PvdA minder dan 2 procent. Toch brengt het Functioneel Parket, het onderdeel van het Openbaar Ministerie ("OM") dat is gespecialiseerd in de bestrijding van financieel-economische criminaliteit, jaarlijks meer dan 50 faillissementsfraudezaken voor de rechter.

Minister Opstelten van Veiligheid en Justitie beschrijft in zijn brief van 30 juni 2011 een breed palet van maatregelen die faillissementsfraude daadkrachtig zal moeten bestrijden. Op 1 maart 2009 is de Aanwijzing opsporing en vervolging faillissementsfraude in werking getreden, als gevolg waarvan één van de fraudemeldpunten van het OM is ingesteld als expertisecentrum faillissementsfraude.

Het OM berichtte onlangs dat zij in haar aanpak op koers ligt. De nadruk ligt hierbij sterk op preventie met daarnaast een duidelijke rol voor het strafrecht. Het versterkingsprogramma 'financieel-economische criminaliteit' heeft onder andere tot doel de curator in een betere positie te brengen om fraudeonderzoek te doen. De Garantstellingsregeling voor curatoren zal dan ook komend najaar worden gemoderniseerd. Door middel van deze regeling wordt de curator in staat gesteld om onderzoek te doen naar onbehoorlijk bestuur in het geval van een lege boedel. Daarnaast streeft het kabinet ernaar om gegevens die van belang zijn bij het voorkomen van faillissementsfraude actief beschikbaar te maken en uit te wisselen.

Een belangrijke maatregel is de verruiming van de mogelijkheden om bij veroordeling voor een financieel-economisch misdrijf de schuldige het recht te ontzeggen een bepaald beroep uit te oefenen. Hieronder valt het optreden als bestuurder van een rechtspersoon. Het strafrechtelijke bestuursverbod is inmiddels in werking getreden; het wetsvoorstel voor het civielrechtelijke bestuursverbod is in voorbereiding.

Faillissementsfraude is een zogenaamd ketenprobleem. Dit houdt in dat de criminaliteit uitsluitend kan worden aangepakt als alle betrokken partijen - politieOMcuratorenKamer van Koophandel en de Fiod - samenwerken. In aansluiting hierop heeft VVD-Kamerlid Erik Ziengs een oproep gedaan tot een meldplicht voor de Kamer van Koophandel bij een vermoeden van fraude, bedrog en/of malafide praktijken. Minister Verhagen van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie heeft op 29 juni 2011 toegezegd samen met de Kamer van Koophandel en Minister Opstelten van Veiligheid en Justitie frauderende ondernemers aan te pakken. Dit wordt vormgegeven door genoemde meldplicht van de Kamer van Koophandel waar Justitie vervolgens mee aan de slag zou moeten gaan.

Bovendien is het Project herziening toezicht rechtspersonen op 1 juli 2011 van start gegaan. Hiermee screent de informatie van de Justitiële Informatiedienst automatisch het handelsregister van de Kamer van Koophandel op signalen van fraude.

Als we Minister Opstelten en de betrokken instanties mogen geloven wordt er gewerkt aan de aanpak van faillissementsfraude en kunnen we concluderen dat deze inderdaad op koers ligt!