Global menu

Our global pages

Close

Deel 1 - Het dilemma van de medisch specialist: behoud van ondernemerschap of toch loondienst?

  • Netherlands
  • Health and life sciences

14-11-2014

Deel 1: behoud van ondernemerschap

De positie van vrijgevestigde medisch specialisten zal per 1 januari 2015 aanzienlijk wijzigen. Daardoor staan zij voor een lastige keuze. Treden ze in dienst van een ziekenhuis of blijven ze ‘ondernemer’? Deze twee opties en de gevolgen daarvan worden in twee elkaar opvolgende blogs behandeld.

In deze eerste blog zal worden ingegaan op de vraag welke gevolgen (zowel positief als negatief) kleven aan de keuze voor het behoud van ondernemerschap.

Behouden ondernemerschap door te kiezen voor een uitwerkt fiscaal model

Op dit moment geldt de ruling van het Ministerie van Financiën waarbij medisch specialisten onder bepaalde voorwaarden als ondernemer worden gekwalificeerd. Deze komt echter per 1 januari 2015 te vervallen. Vanaf dat moment zal het ondernemerschap door de belastingdienst worden beoordeeld aan de hand van de reguliere wet- en regelgeving. De medisch specialist zal moeten aantonen daadwerkelijk ‘ondernemer’ te zijn. Pas dan komt hij in aanmerking voor bepaalde fiscale ondernemersvoordelen.

De Orde van Medische Specialisten en de belastingdienst zijn vier fiscale organisatiemodellen overeengekomen. Door te kiezen voor één van deze modellen kunnen medisch specialisten eventueel ondernemer blijven.

Bij twee modellen is participatie van specialisten in het ziekenhuis het uitgangspunt. De andere twee modellen gaan uit van samenwerking. De specialisten verenigen zich in dat geval in een Medisch Specialistisch Bedrijf (MSB). Het ziekenhuis en het MSB werken dan samen op basis van een overeenkomst. In deze overeenkomst kunnen bijvoorbeeld een verdeling van de verantwoordelijkheden en governance-aspecten worden opgenomen.

Wat zijn nu de gevolgen van het behoud van ondernemerschap? Allereerst het behoud van fiscale ondernemersvoordelen, zoals zelfstandigenaftrek en MKB winstvrijstelling. Een ander gevolg is dat de medisch specialist voor eigen rekening en risico blijft werken. De medisch specialist zal een eigen omzet draaien. Daarnaast blijft de medisch specialist zeggenschap houden. Hij heeft een stem bij het maken van afspraken met de raad van bestuur van het ziekenhuis.

Echter, het behoud van ondernemerschap kent ook nadelen. Zo is het een groot nadeel dat de belangen van de medisch specialist en het ziekenhuis veelal uiteen zullen lopen. Het ziekenhuis wil de zorg tegen een goede prijs verkopen en binnen het vastgestelde budget blijven. Het belang van de medisch specialist is echter een zo hoog mogelijke omzet genereren. Hij wil zoveel mogelijk patiënten helpen. De verschillende belangen kunnen een goede samenwerking in de weg staan. Daarnaast zal de besluitvorming over wezenlijke onderwerpen aanzienlijk gecompliceerder worden. Er krijgen immers een groot aantal mensen zeggenschap bij het nemen van besluiten.

Een ander nadeel manifesteert zich indien de belastingdienst oordeelt dat de medisch specialist geen ondernemer is. Dit kan zeer vergaande consequenties hebben. Er zal dan sprake zijn van een fictieve dienstbetrekking. Er hadden dus loonheffingen moeten worden ingehouden. De belastingdienst kan in dat geval naheffingen en boetes opleggen. Ook voor de goodwill heeft dit gevolgen. De medisch specialist zal hier alsnog fiscaal over dienen af te rekenen.

Ook is het maar de vraag of ziekenhuizen hun verantwoordelijkheid voor de kwaliteit voor de zorg kunnen waarborgen. Een directe gezagsverhouding richting de medisch specialist ontbreekt immers. Er bestaat alleen een relatie tussen het ziekenhuis en het MSB. Hierdoor kan het ziekenhuis de specialist nauwelijks aanspreken op zijn functioneren. Laat staan daar consequenties aan verbinden. Dit is overigens wel het geval indien zou worden gekozen voor het minder populaire participatiemodel. In dat geval wordt namelijk een dienstverleningsovereenkomst gesloten tussen partijen.

Per 1 januari 2015 wordt een belangrijke wijziging doorgevoerd met betrekking tot de bekostiging van de medisch specialistische zorg. Vanaf die datum wordt de integrale bekostiging doorgevoerd. Als gevolg hiervan raakt de medisch specialist zijn zelfstandige declaratierecht kwijt. Hij kan niet langer met de zorgverzekeraars over zijn honorarium onderhandelen. Slechts het ziekenhuis heeft een exclusief declaratierecht. Zij onderhandelt met de verzekeraar over de vergoedingen en met de medisch specialist over zijn honorarium.

Conclusie

Aan het behoud van ondernemerschap kleven zowel voor het ziekenhuis als voor de medisch specialist voor- en nadelen. In de volgende blog zal worden gekeken of dit ook geldt voor de keuze om in loondienst te treden.