Global menu

Our global pages

Close

Het Depositogarantiestelsel

  • Netherlands
  • Banking and finance

28-11-2008

Het depositogarantiestelsel("Regeling"), in tijden van voorspoed een regeling waar niemand van hoort en waar niemand naar vraagt. Maar nu, geconfronteerd met een wereldwijde kredietcrisis, neemt de vraag naar hoe veilig ons spaargeld is, en daarmee het belang en de werking van de Regeling, enorm toe. Diverse media hebben de afgelopen dagen aandacht besteed aan de werking en effectiviteit van de Regeling. Resultaat: toenemende verwarring en twijfel. In deze nieuwsbrief zetten wij voor u kort de essentie en werking van de Regeling uiteen. Daarnaast leest u of actie geboden is of dat u wellicht gewoon rustig adem kunt blijven halen.

Doel Regeling

De Regeling is ingesteld om particulieren en kleine ondernemers (ondernemers die kunnen volstaan met het publiceren van een verkorte balans) enige zekerheid te bieden in het (uitzonderlijke) geval dat een in Nederland gevestigde bank waarbij zij hun spaargeld hebben ondergebracht, failliet gaat. De kans dat een bank in Nederland failliet gaat is, gezien het stringente toezicht van De Nederlandsche Bank ("DNB") op de financiële huishouding van banken, gering. Echter, een faillissement valt niet uit te sluiten. Het faillissement van Van der Hoop Bankiers N.V. in 2005 is daar een goed voorbeeld van.

De Regeling vindt haar grondslag in het Besluit bijzondere prudentiële maatregelen, beleggerscompensatie en depositogarantie Wft ("Besluit"), welk Besluit onderdeel uitmaakt van de tot de Wet op het financieel toezicht ("Wft") behorende regelgeving. Het Besluit vervangt sinds 1 januari 2007 de Collectieve Garantieregeling. Hoewel de Regeling ook ziet op verzekeraars en financiële ondernemingen die geen bank zijn, beperken wij ons in deze nieuwsbrief tot de effecten van de Regeling ten aanzien van een insolvabele bank (deposito's).

Hoeveel wordt maximaal vergoed onder de Regeling?

Samenvattend bedraagt het bedrag dat onder de Regeling wordt vergoed maximaal EUR 100.000. Ten aanzien van bedragen boven de EUR 100.000 dient u een vordering in te dienen bij de curator van de bank. Houdt u rekening met de bevoegdheid van banken om uw vordering te verrekenen met eventueel uitstaande schulden (bijvoorbeeld een hypothecaire lening). Hierna wordt verder ingegaan op de werking van de Regeling in de praktijk.

Welke banken zijn aangesloten bij de Regeling?

De Regeling is van toepassing op alle banken die een vergunning hebben verkregen op grond van de Wft (in Nederland gevestigde banken met een DNB-vergunning). Daarnaast is de Regeling van toepassing op banken met een zetel in een andere EU lidstaat, Noorwegen, IJsland of Liechtenstein die hun bedrijf uitoefenen vanuit een in Nederland gelegen bijkantoor en die hebben gekozen voor deelname aan de Regeling. Een bijkantoor van een bank kan deelnemen aan de Regeling indien er in het land van herkomst van de bank (land van vestiging) een soortgelijke regeling als de Regeling geldt, maar deze niet een gelijke dekking verschaft als de Regeling.

Of de Regeling op uw situatie van toepassing is, dient door uw bank aan u te worden medegedeeld. Voorts kunt u zelf nagaan of uw bank deelneemt aan de Regeling via de website van de Autoriteit Financiële Markten (de Regeling is van toepassing indien in de linkerkolom (achter de naam van de bank) staat: (a) uitoefenen van het bedrijf van bank met beleggingsdiensten, (b) uitoefenen van het bedrijf van bank of elektronische geldinstelling (laatste vallen niet onder de Regeling) of (c) kredietinstelling aangesloten bij centrale kredietinstelling. Ook kunt u telefonisch informatie verkrijgen van DNB via 0800-0201068.

Wie is er verantwoordelijk voor de uitvoering van de Regeling?

DNB is op grond van de Wft verplicht de Regeling van toepassing te verklaren en toe te passen wanneer een bank in betalingsonmacht komt te verkeren. DNB dient dit (i) uiterlijk binnen 21 dagen nadat zij met de betalingsonmacht bekend is geworden of (ii) zo spoedig mogelijk nadat een rechtelijke instantie in een EU lidstaat om redenen die rechtstreeks verband houden met de financiële positie van de financiële onderneming, een beslissing heeft genomen die leidt tot schorsing van de mogelijkheid voor beleggers of depositohouders om hun vordering op de desbetreffende financiële onderneming te verhalen, te doen. Indien DNB dit op oneigenlijke gronden nalaat, kunt u toepasbaarheid van de Regeling afdwingen.

Wie komt voor vergoeding in aanmerking?

Personen die deposito's op eigen naam en voor eigen rekening bij de betalingsonmachtige bank aanhouden, komen voor een vergoeding onder de Regeling in aanmerking. Ook personen die tezamen met een ander op eigen naam al dan niet voor eigen rekening deposito's bij de betalingsonmachtige bank aanhouden (de zogenaamde en/of rekeningen) vallen onder het bereik van de Regeling. Ten slotte is de Regeling ook van toepassing op derden ten behoeve van wie een persoon krachtens een overeenkomst of wet op eigen naam deposito's aanhoudt bij de betalingsonmachtige bank. De identiteit van de derde dient voordat DNB besluit tot toepassing van de Regeling te zijn vastgesteld. Met personen worden ook rechtspersonen bedoeld.

De Regeling is niet van toepassing op:

  • deposito's die bestaan uit financiële instrumenten die behoren tot het eigen vermogen van de bank;
  • deposito's uit hoofde van transacties in verband waarmee een strafrechtelijke veroordeling is uitgesproken wegens witwassen van geld;
  • deposito's van professionele beleggers en marktpartijen;
  • deposito's van (i) bestuurders, beheerders, of hoofdelijk aansprakelijke vennoten van de betalingsonmachtige bank, (ii) personen die voor ten minste vijf procent in het kapitaal van de betalingsonmachtige bank deelnemen en (iii) personen die een met onderdeel (ii) vergelijkbare zeggenschap hebben bij andere ondernemingen in dezelfde groep als de betalingsonmachtige bank;
  • deposito's van naaste verwanten (eerste graad en echtgenoten of geregistreerde partners van deze personen) van de onder de vorige bullet bedoelde personen en deposito's van derden die namens deze personen optreden;
  • deposito's van rechtspersonen behorende tot dezelfde groep als waarvan de betalingsonmachtige bank deel uitmaakt (artikel 2:24a BW);
  • deposito's die niet op naam luiden;
  • deposito's waarvoor de crediteur van de betalingsonmachtige bank zodanige rentetarieven en financële voordelen heeft verkregen dat die hebben bijgedragen tot de betalingsonmacht van de bank;
  • schulden die voortvloeien uit accepten of promessen van de betalingsonmachtige bank;
  • deposito's van rechtspersonen die niet mogen volstaan met de publicatie van een verkorte balans;
  • obligaties die worden uitgegeven of gegarandeerd door een EU lidstaat, zijn territoriale publiekrechtelijke lichamen, door een derde staat of door internationale publiekrechtelijke instellingen waarin een of meer EU lidstaten deelnemen.

Uit de Regeling worden bovengenoemde uitzonderingen niet meteen duidelijk. Het is dan ook raadzaam om telkens na te gaan of de Regeling op uw specifieke situatie van toepassing is.

Hoe krijgt u een vergoeding?

DNB doet in een landelijk verspreid dagblad mededeling van de betalingsonmacht van een bank. In deze advertentie neemt DNB op dat (a) zij de Regeling in werking heeft gesteld en (b) de gerechtigde tot de Regeling binnen vijf maanden middels een daartoe bestemd formulier een aanvraag kunnen indienen bij DNB. In beginsel worden aanvragen die door DNB nadien worden ontvangen niet in behandeling genomen.

Indien u voor een vergoeding onder de Regeling in aanmerking komt, betaalt DNB deze vergoeding binnen drie maanden uit. Betaling van de vergoeding vindt plaats onder een aantal voorwaarden, waarvan de belangrijkste is dat de vordering (tot de hoogte van het uit te keren bedrag) op de bank aan DNB wordt overgedragen.

Krijgt u alles vergoed?

Het bedrag dat onder de Regeling aan u wordt vergoed bedraagt maximaal EUR 100.000. In geval van een en/of rekening geldt het voornoemde bedrag per persoon. Indien u dus niet meer dan EUR 100.000 bij een (betalingsonmachtige) bank heeft uitstaan, is er in beginsel niets aan de hand.

Uw resterende vordering op de bank (dus na vergoeding onder de Regeling) terzake van het deposito, zal doorgaans als concurrente vordering worden ingediend bij de curator van de failliete bank. Alle schuldeisers moeten in verhouding tot het bedrag van de vordering worden voldaan uit het liquidatiesaldo van de boedel van de failliete bank. De praktijk leert dat er veelal onvoldoende middelen in de failliete boedel achter blijven om concurrente schuldeisers te voldoen.

Tenslotte wijzen wij u op het feit dat het raadzaam is om uw spaargeld niet bij de bank onder te brengen, waar u uw hypotheek en eventuele andere leningen aanhoudt. Ingeval van toepasbaarheid van de Regeling zal op grond van de Algemene Bankvoorwaarden en de algemene voorwaarden van de desbetreffende bank de EUR 100.000 verrekend worden met uw uitstaande schulden. Het saldo van uw schulden neemt dan met EUR 100.000 af. Saillant detail is, dat er slechts verrekening plaatsvindt tot een bedrag van EUR 100.000. Indien u bijvoorbeeld EUR 150.000 op uw spaarrekening zou hebben staan en er wordt verrekend, bent u EUR 50.000 kwijt na verrekening. Verrekening leidt tot afname van uw schuldenpositie, maar ook tot het opdrogen van uw spaartegoeden. U heeft dan niet langer de beschikking over een pot spaargeld voor bijvoorbeeld onverwachte uitgaven.

Samenvattend adviseren wij om (i) niets te doen indien u uw spaargelden uit heeft staan bij een bank waarbij u geen schulden aanhoudt en uw spaartegoed minder dan EUR 100.000 bedraagt en (ii) indien u uw spaartegoeden heeft ondergebracht bij dezelfde bank als waar u schulden aanhoudt, uw spaartegoeden over te hevelen naar een andere bank (let daarbij op de deelname van de bank aan de Regeling).

Meer weten?

Eversheds Faasen kan u nader adviseren over de toepasselijkheid van de Regeling op uw situatie. Voorts zij wij gespecialiseerd in het adviseren over uiteenlopende aspecten op het terrein van bankrecht, effectenrecht en financieringen. Indien het niet anders kan, verlenen wij u bijstand bij het voeren van een procedure. Bij voorkeur lossen wij een geschil echter buiten de rechtzaal voor u op.

Heeft u vragen en/of opmerkingen, wilt u van advies over de Wft worden voorzien of wilt u gewoon eens vrijblijvend kennis met ons maken? Neem dan contact met ons op; wij staan u graag te woord. U kunt ons via de nevenstaande contactgegevens bereiken.