Global menu

Our global pages

Close

Richtlijn Betalingsdiensten

  • Netherlands
  • Corporate

20-05-2009

Per 1 november 2009 dient de Europese Richtlijn Betalingsdiensten ("Richtlijn") te zijn geïmplementeerd in de Nederlandse wetgeving. Met de Richtlijn wordt gestreefd om naast een Europese munt binnen Europa ook een uniform systeem van betalingsdiensten te creëren. Hiermee wordt de efficiëntie op de Europese betaalmarkt verhoogd en verbetert de Europese concurrentiepositie ten opzichte van bijvoorbeeld de Verenigde Staten.

De Richtlijn regelt onder meer:

  • de mogelijkheid om grensoverschrijdende automatische incasso's te initiëren;
  • versnelde uitvoering van grensoverschrijdende betalingen;
  • valutering (creditering van te ontvangen bedragen dient te worden verwerkt op de werkdag waarop de betaaldienstverlener het bedrag ontvangt);
  • het separaat in rekening brengen van kosten voor het verrichten van een betaling;
  • een verzwaarde informatieverplichting voor betaaldienstverleners, met name ten aanzien van dienstverlening aan consumenten;
  • duidelijke voorschriften met betrekking tot stornering; en
  • beperking van het eigen risico van de consument in geval van diefstal of verlies van een betaalmiddel.

Doel

De Richtlijn beoogt een interne markt voor betaaldiensten tot stand te brengen. Doel is (a) het bevorderen van de concurrentie, (b) vergroten van de transparantie ten aanzien van de voorwaarden en informatie met betrekking tot betaaldiensten en (c) harmonisatie van de rechten en plichten van de betaaldienstaanbieders en -gebruikers in Europa. Het doel van de Richtlijn moet worden bereikt door harmonisatie van het juridisch kader van betaaldiensten. Deze harmonisatie moet ingevolge de Richtlijn plaatsvinden via het stellen van uniforme regels ten aanzien van (1) de marktoegang en (2) het verlenen van betaaldiensten.

Door uniforme regels te stellen aan de markttoegang (vergunningplicht) wordt de mogelijk geboden aan nieuwe partijen om na verkrijging van een vergunning, betaaldiensten te gaan verlenen. Momenteel worden betaaldiensten met name verleend door (vergunninghoudende) krediet-instellingen.

Voor wat betreft het verlenen van betaaldiensten moet met name de grensoverschrijdende verlening van betaaldiensten bevorderd worden. Dit kan worden bereikt door het stellen van uniforme regels met betrekking tot informatieverplichtingen en de rechten en verplichtingen van betaaldienstverleners en -gebruikers.

Reikwijdte

De Richtlijn Betalingsdiensten is onder meer van toepassing op de volgende vormen van betalingsdiensten:

  • diensten waarbij geld op/van rekening gezet en gehaald kan worden en alle handelingen rond het aanbieden van betaalrekeningen;
  • de uitvoering van betaalhandelingen en overboekingen tussen en door verleners van betalingsdiensten;
  • het uitgeven en verkopen van betalingsmiddelen;
  • uitvoering van betalingstransacties;
  • geldtransfers; en
  • de uitvoering van digitale betalingstransacties (on-line bankieren, etc.), waarbij de beheerder van het digitale systeem slechts als intermediair opereert voor de gebruikers van het systeem.

De reikwijdte van de Richtlijn is zo vormgegeven dat deze te allen tijde geldt voor consumenten. Bij zakelijke klanten geldt dat er ten aanzien van bepaalde producten overeengekomen kan worden dat de Richtlijn geen gelding heeft. Voor wat betreft de toepasselijkheid van de richtlijn op het MKB is bepaald dat per lidstaat zelfstandig besloten kan worden of de regels die gelden voor het verlenen van betaaldiensten aan consumenten van overeenkomstige toepassing zijn op het verlenen van betaaldiensten aan het MKB. Nederland heeft er voor gekozen geen gebruik te maken van deze mogelijkheid.

Voor zover de bepalingen van de Richtlijn specifiek betrekking hebben op betaal-diensten, geldt dat deze bepalingen van toepassing zijn op alle betalingen voor zover deze worden uitgevoerd in euro's of andere valuta van een EU Lidstaat buiten de eurozone en waarbij zowel de betaaldienstverlener van de betaler als die van de begunstigde in de EU is gevestigd. In het wetsvoorstel ter implementatie van de Richtlijn is kenbaar gemaakt dat ook niet EU Lidstaten die deel uitmaken van de Europees Economische Ruimte onder de Richtlijn vallen.

Vergunningplicht

De Richtlijn introduceert een vergunningplicht voor verleners van betaaldiensten. Kredietinstellingen (banken en elektronische geldinstellingen) die thans betaaldiensten verlenen, hoeven geen vergunning aan te vragen omdat zij al over een vergunning beschikken en onder toezicht staan voor diezelfde diensten. Andere instellingen die betaaldiensten mogen verlenen (na het verkrijgen van een vergunning of het van toepassing zijn van een vrijstelling) zijn: betaalinstellingen, de Europese Centrale Bank, centrale banken van de lidstaten, de lidstaten en hun overheden. De definitie van betaalinstelling is dusdanig ruim geformuleerd dat het aan nieuwe partijen de mogelijkheid biedt zich te gaan richten op het verlenen van betaaldiensten, uiteraard met in achtneming van de vergunningplicht.

Voorts leidt de nieuwe definitie er toe dat bepaalde activiteiten die momenteel zonder vergunning door geldtransactiekantoren worden verricht, vanaf 1 november 2009 onder de vergunningplicht vallen. Te denken valt aan bijvoorbeeld het verrichten aan de balie van een geldtransactiekantoor van een betaling aan bijvoorbeeld de NUON. De vergunningaanvraag wordt behandeld door De Nederlandsche Bank. Naast De Nederlandse Bank houden tevens de Autoriteit Financiële Markten en de Nederlandse Mededingings-autoriteit toezicht op de bepalingen uit de Richtlijn.

Enkele gevolgen van de invoering van de Richtlijn Betalingsdiensten

Met name voor banken (momenteel vormen die de voornaamste groep aanbieders van betalingsdiensten) zal implementatie van de Richtlijn veel werk opleveren. Systemen moeten worden aangepast om er voor te zorgen dat per november 2009 voldaan kan worden aan alle nieuwe verplichtingen, waarvan hierna enkele kort worden behandeld.

Informatieverplichtingen

Onderscheid kan worden gemaakt tussen de informatieverplichtingen ten aanzien van eenmalige betalingstransacties en raamovereenkomsten voor betaaldiensten. Voor wat betreft de laatste vorm van betaaldiensten geldt een zwaardere informatieverplichting. De algemene informatieverplichtingen (voor beide typen betaaldiensten) zien op informatie inzake: kosten voor informatie, de mogelijkheid af te wijken van informatieverplichtingen, valuta en valutawissel en informatie over extra kosten of kortingen. Daarnaast bestaat er een breed scala aan specifieke informatieverplichtingen.

Instemmingvereisten betalingen

Voor elke transactie geldt dat de betaler expliciet moet hebben ingestemd met een transactie. Ongeautoriseerde transacties moeten door de bank onmiddellijk worden teruggedraaid.

Uitvoeringstermijn

Vanaf 1 november 2009 geldt dat betalingen binnen 3 dagen moeten zijn verwerkt bij (i) alle betalingstransacties in euro's, (ii) binnenlandse betalingstransacties in de valuta van de lidstaat in kwestie buiten de eurozone en (iii) betalingstransacties met slechts een wisselkoers tussen de euro en de valuta van een lidstaat die de euro niet als munt heeft, mits de vereiste valutawissel tussen de euro niet de munt eenheid is en, bij grensoverschrijdende betalingstransacties, de overmaking in euro geschiedt. Per 1 januari 2012 wordt dit zelfs binnen een werkdag.

Valutering

Valutering is de methode waarmee de dag bepaald wordt waarop een bedrag dat wordt bij- of afgeschreven, meetelt voor de renteberekening over het saldo van de betaalrekening. Na implementatie van de Richtlijn dient de valutadatum van de creditering van de betaalrekening van de begunstigde gelijk te zijn aan de datum van de creditering op de rekening van bank van de begunstigde.

Hoe vindt implementatie plaats?

De Richtlijn dient per 1 november 2009 in de Nederlandse wetgeving te zijn opgenomen. Implementatie van de Richtlijn zal leiden tot wijziging van de Wet op het financieel toezicht en het Burgerlijk Wetboek. Daarnaast zullen wijzigingen worden doorgevoerd in de Wet inzake geldtransactiekantoren. De Wet op het grensoverschrijdend betalingsverkeer wordt ingetrokken.

Medio september 2009 kunnen alle klanten een brief van de aanbieders van betaaldiensten tegemoet zien, waarin de nieuwe voorwaarden omtrent de aanbieding van betaaldiensten uiteengezet worden. 

Meer informatie

Wilt u weten wat de implementatie van de Richtlijn Betalingsdiensten voor u betekent of kan betekenen? Bent u voornemens een betaalinstelling op te richtten of ziet u zich genoodzaakt een vergunning aan te vragen en wilt daarover met ons van gedachten wisselen? Neem dan contact met ons op. Wij bekijken graag vrijblijvend met u wat de gevolgen en mogelijkheden voor u zijn.