Global menu

Our global pages

Close

WKO-overeenkomsten

  • Netherlands
  • Energy and infrastructure

12-03-2013

Inleiding

Onze praktijkgroep wordt vaak gevraagd te adviseren bij het tot stand brengen van overeenkomsten tussen een opdrachtgever en een exploitant met betrekking tot de levering van warmte en koude uit bodemenergiesystemen, waarbij ontwerp, realisatie, onderhoud en financiering onderdeel vormen van de opdracht (“WKO-overeenkomst(en)”).

In deze nieuwsbrief zullen we in vogelvlucht ingaan op de belangrijkste kenmerken van deze WKO-overeenkomsten. In het verleden hebben we al eens een nieuwsbrief gepubliceerd over bodemenergiesystemen; voor de juridische bijzonderheden van dergelijke systemen verwijzen we gemakshalve naar onze nieuwsbrief van januari 2011.

De wens om een WKO-overeenkomst overeen te komen bestaat veelal indien er grootschalige (ver)nieuwbouw door een opdrachtgever wordt gerealiseerd. In deze gevallen grijpt de opdrachtgever van de te bouwen complexen de mogelijkheid aan om de warmte- en koudevoorziening voor de toekomstige gebruikers en/of bewoners te regelen.

In de meeste WKO-overeenkomsten wordt gekozen voor de DBFMO-variant. De belangrijkste thema’s in dergelijke WKO-overeenkomsten zijn:

  1. ontwerp en realisatie van het WKO-systeem (DB);
  2. (voor)financieren van de werkzaamheden (F);
  3. onderhoud WKO-systeem (M);
  4. levering warmte en koude aan eindgebruikers (O).

Selectie exploitant

Ten behoeve van de selectie van de exploitant kan gekozen worden voor een aanbesteding. Nu opdrachtgevers meestal niet te kwalificeren zijn als aanbestedende dienst, geldt het aanbestedingsrechtelijk kader als zodanig niet op de aanbestedingsprocedure.

Wel dient de opdrachtgever zich aan de eisen van redelijkheid en billijkheid te houden. Dit betekent, op basis van vaste jurisprudentie, dat de opdrachtgever de beginselen van gelijkheid en transparantie in acht moet nemen. Kort gezegd betekent dit dat inschrijvers gelijke kansen moeten krijgen in de aanbestedingsprocedure en dat hun inschrijvingen op gelijke, en vooraf bekende, gronden beoordeeld dienen te worden.

Ontwerp en realisatie WKO-systeem

Als hoofdregel geldt dat het ontwerpen en realiseren van het gehele WKO-systeem (zowel bronzijdig als gebouwgebonden) wordt uitgevoerd door en/of onder verantwoordelijkheid van de exploitant, conform de daaraan door de opdrachtgever te stellen eisen en voorwaarden. Daarnaast kan de exploitant verantwoordelijk worden gemaakt voor het aanvragen van de benodigde vergunningen.

Onderhoud WKO-systeem

De WKO-overeenkomst is te kenmerken als een duurovereenkomst, met een looptijd tussen de 15 en 30 jaar. Gedurende deze exploitatieperiode dient de exploitant het WKO-systeem deugdelijk te onderhouden.

Levering van warmte en koude

De levering van warmte en koude zal gedurende de looptijd van de WKO-overeenkomst de kernverplichting van de exploitant vormen. Deze leveringsactiviteiten maken het financieel interessant voor de exploitant.

De exploitant ontvangt, behoudens in voorkomende gevallen een eenmalige betaling op grond van de BAK, van de opdrachtgever geen vergoeding. Daarentegen zorgt de opdrachtgever ervoor dat de toekomstige bewoners/gebruikers van de gebouwen verplicht worden om op exclusieve basis hun warmte- en koudevraag af te nemen van de exploitant. Met andere woorden: de exploitant heeft een gegarandeerd aantal afnemers gedurende de periode waarin hij het WKO-systeem mag exploiteren.

Om de propositie voor de toekomstige bewoners/gebruikers aantrekkelijk te houden, bepaalt opdrachtgever in de WKO-overeenkomst, en onder invloed van de mededinging opgeroepen in de aanbestedingsprocedure, welke leveringstarieven de exploitant zal hanteren.

Einde exploitatieperiode

Voorwaarde voor het aangaan van de WKO-overeenkomst is veelal dat de opdrachtgever geen juridische of economische risico’s wil lopen ten aanzien van de realisatie of exploitatie van het WKO-systeem. Dit terwijl de opdrachtgever meestal wel een (in)direct belang heeft bij een deugdelijke warmte- en koudelevering, bijvoorbeeld omdat opdrachtgever de verhuurder van een deel van de te realiseren ruimten/woningen wordt en/of omdat een belegger in het bouwproject om een duurzame energievoorziening verzoekt.

Om te voorkomen dat de opdrachtgever blootstaat aan risico’s, zorgt hij ervoor dat hij het eigendom over het WKO-systeem behoudt dan wel verkrijgt, bijv. op basis van opstalrechten, maar deze eigendom overdraagt aan de exploitant, bijv. op basis van (onder)opstalrechten.

Aan het einde van de looptijd van de WKO-overeenkomst – of ingeval de exploitant ernstig tekortkomt in zijn verplichtingen onder de WKO-overeenkomst – dient de eigendom terug te vallen aan opdrachtgever. Dit kan worden bereikt door de (onder)opstalrechten aan ontbindende voorwaarden te koppelen. Indien die ontbindende voorwaarden intreden, dan worden de (onder)opstalrechten ontbonden en valt het eigendom van het WKO-systeem van rechtswege terug op de houder van de opstalrechten (lees: de opdrachtgever). De opdrachtgever zou vervolgens een nieuwe aanbesteding kunnen uitschrijven of de exploitatie in eigen beheer uitvoeren.

Meer weten?

Wij zijn graag bereid u nader te informeren over het vormgeven van WKO-overeenkomsten en de voordelen/risico’s die hieraan verbonden zijn.

For more information contact

< Go back

Print Friendly and PDF
Subscribe to e-briefings