Global menu

Our global pages

Close

Prawo konsumenckie UE – dyrektywy oparte na metodzie harmonizacji zupełnej

  • Poland
  • Competition, EU and Trade

20-11-2011

– wprowadzenie i wyrok TS z 10.01.2006 r. w sprawie C-402/03 Skov Æg v. Bilka Lavprisvarehus A/S i Bilka Lavprisvarehus A/S v. Jette Mikkelsen i Michael Due Nielsen

Harmonizacja prawa w Unii Europejskiej to proces podejmowany na szczeblu unijnym przez prawodawcę unijnego, zmierzający do zbliżenia (uzgodnienia) prawa państw członkowskich UE, ale bez ich pełnej unifi kacji. Celem harmonizacji prawa w UE jest eliminacja zróżnicowań reżimów prawnych państw członkowskich, tak aby zapewnić właściwe, zrównoważone funkcjonowanie rynku wewnętrznego. W ramach prawa konsumenckiego Unii występują zasadniczo dwie metody harmonizacji, na których opierane są dyrektywy konsumenckie, różniące się zakresem oddziaływania regulacji oraz intensywnością – metoda harmonizacji minimalnej oraz zupełnej (całkowitej).

Wprowadzenie

Prezentowany wyrok TS, odnoszący się do implementacji dyrektywy 85/374/EWG o odpowiedzialności za produkty wadliwe, dotyczy granic swobody implementacyjnej państw członkowskich w przypadku dyrektyw opartych na metodzie harmonizacji zupełnej. Metoda harmonizacji zupełnej pozostawia państwom członkowskim najmniej swobody w procesie implementacji dyrektywy konsumenckich – państwa członkowskie nie mogą utrzymywać ani wprowadzać przepisów krajowych odbiegających od postanowień dyrektywy. Państwo członkowskie implementując dyrektywę opartą na metodzie harmonizacji zupełnej nie może rozszerzać poziomu ochrony konsumentów poza poziom ochrony wskazany w dyrektywie, co potwierdza rygoryzm tej metody harmonizacji.

W prezentowanym wyroku Trybunał analizował kwestie odpowiedzialności za produkt wadliwy producenta oraz dostawcy. Co do zasady, dyrektywa 85/374/EWG przypisuje taką odpowiedzialność producentowi, natomiast odpowiedzialność dostawcy ma jedynie charakter subsydiarny, tj. gdy producenta produktu nie można zidentyfikować. Trybunał zajął się wskazaniem, czy dyrektywa (jej charakter i metoda harmonizacji) zezwala państwom członkowskim na zmiany w zakresie zasad odpowiedzialności.

Sąd krajowy zadał TS kilka pytań prejudycjalnych, które sprowadzały się w istocie do zagadnienia, czy regulacja państwa członkowskiego dotycząca odpowiedzialności dostawcy, na mocy której dostawca odpowiada jak producent, pozostaje w sprzeczności z dyrektywą 85/374/EWG. Trybunał Sprawiedliwości nie pozostawił wątpliwości, że dyrektywa 85/374/EWG oparta jest na metodzie harmonizacji zupełnej.

Harmonizacja zupełna determinuje m.in. krąg osób chronionych oraz krąg podmiotów odpowiedzialnych. Tym samym katalog podmiotów odpowiedzialnych – przewidziany w art. 3 dyrektywy 85/374/EWG – ma charakter wyczerpujący. W konsekwencji państwa członkowskie nie mogą rozszerzać – czy też zawężać – kręgu podmiotów odpowiedzialnych. Bez znaczenia są tu argumenty oparte na zwiększeniu poziomu ochrony konsumentów, ponieważ w efekcie harmonizacji zupełnej może powstać konieczność obniżenia poziomu ochrony konsumenta w prawie krajowym i jest to dopuszczalne. Podsumowując, określenie w postanowieniach dyrektywy 85/374/EWG kręgu podmiotów ponoszących odpowiedzialność powinno być traktowane jako wyczerpujące i niemodyfikowalne w prawie krajowym, co odpowiada założeniom harmonizacji zupełnej.

Prezentowany wyrok TS potwierdza, że swoboda implementacyjna, w przypadku wdrażania postanowień dyrektyw opartych na metodzie harmonizacji zupełnej, praktycznie nie istnieje. Postanowienia dyrektywy wyznaczające jej zakres zastosowania i poziom ochrony konsumenta muszą zostać precyzyjnie odwzorowane w aktach implementacyjnych. Swoboda implementacyjna dostępna dla państw członkowskich w tym przypadku jest zdeterminowana przez samą dyrektywę, tj. jej postanowienia, cel oraz strukturę. Podobne cechy harmonizacji zupełnej potwierdzają także najnowsze wyroki TS podejmowane w świetle dyrektywy 2005/29/WE o nieuczciwych praktykach handlowych.

Pełna treść artykułu jest dostępna tutaj.

Źródło: Aleksandra Kunkiel-Kryńska, Europejski Przegląd Sądowy, listopad 2011 r.

For more information contact

< Go back

Print Friendly and PDF
Subscribe to e-briefings