Global menu

Our global pages

Close

Prawo konsumenckie UE – jurysdykcja w sprawach dotyczących umów zawartych przez konsumentów

  • Poland
  • Competition, EU and Trade

24-09-2012

– wprowadzenie i wyrok TS z 7.12.2010 r. w sprawach połączonych: C-585/08 Peter Pammer v. Reederei Karl Schlüter GmbH & Co. KG i C-144/09 Hotel Alpenhof GesmbH v. Oliver Heller

W prezentowanym wyroku TS dokonał interpretacji postanowień rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 z 22.12.2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych, mających zastosowanie do umów konsumenckich w przypadku oferowania usług w Internecie.

Trybunał Sprawiedliwości dokonując interpretacji pojęcia działalności „kierowanej do” państwa członkowskiego UE, w którym konsument ma miejsce zamieszkania, orzekł, że samo posługiwanie się stroną internetową przez przedsiębiorcę nie powoduje zastosowania przepisów jurysdykcyjnych służących ochronie konsumentów z innych państw członkowskich.

Wprowadzenie

Rozporządzenie nr 44/2001 reguluje kwestie jurysdykcji krajowej sądów w sprawach cywilnych i handlowych oraz uznawania i wykonywania orzeczeń sądowych, dokumentów urzędowych i ugód sądowych wydawanych w innym państwie członkowskim. Przewiduje ono, że osoby mające miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego mogą być pozywane przed sądy tego państwa członkowskiego.

Natomiast w sprawach dotyczących umów konsumenckich astosowanie mają przepisy szczególne chroniące konsumenta. Jeżeli przedsiębiorca „kieruje” działalność do państwa członkowskiego, w którym konsument ma miejsce zamieszkania, to konsument może wnieść powództwo przeciwko swojemu kontrahentowi do sądu państwa członkowskiego swojego zamieszkania (albo do sądu miejsca zamieszkania kontrahenta) i może być pozywany jedynie w tym państwie.

Sprawy rozpatrywane przez TS dotyczyły kwestii, czy przedsiębiorca „kieruje” działalność w rozumieniu rozporządzenia nr 44/2001, jeżeli posługuje się stroną internetową w komunikacji z konsumentami. W pierwszej z nich austriacki konsument zarezerwował podróż frachtowcem za pośrednictwem niemieckiego biura podróży specjalizującego się w sprzedaży przez Internet. Konsument odmówił jednak rozpoczęcia podróży, ponieważ, jego zdaniem, warunki na statku nie odpowiadały opisowi podróży przekazanemu przez biuro podróży. W drugiej sprawie niemiecki konsument dokonał rezerwacji – za pomocą poczty elektronicznej – w austriackim hotelu. Austriacki Sąd Najwyższy, przed którym zawisły obie sprawy, zwrócił się do TS o wyjaśnienie, czy spółka z siedzibą w jednym państwie członkowskim oferując swoje usługi przez Internet, „kieruje” je również do innych państw członkowskich.

W przypadku odpowiedzi twierdzącej konsumenci zamieszkali w tych państwach, korzystający z tych usług, mogliby bowiem w razie sporu z przedsiębiorcą powołać się na korzystniejsze przepisy jurysdykcyjne rozporządzenia nr 44/2001.

Trybunał Sprawiedliwości stanął na stanowisku, że samo posługiwanie się stroną internetową przez przedsiębiorcę w celach handlowych nie oznacza jeszcze, iż swoją działalność „kieruje” do innych państw członkowskich, co prowadziłoby do zastosowania chroniących konsumenta przepisów jurysdykcyjnych rozporządzenia nr 44/2001. Ponadto, TS uznał także, że w celu zastosowania tych przepisów wobec konsumenta przedsiębiorca musi wyrazić wolę nawiązania z nim stosunków handlowych. Trybunał Sprawiedliwości ograniczył się do wskazania oznak, które umożliwiałyby wykazanie, że przedsiębiorca zamierzał prowadzić interesy z konsumentami zamieszkałymi w innych państwach członkowskich.

Do oznak takich należą m.in. wszelkie formy wyraźnego wyrażenia woli pozyskania przez przedsiębiorcę konsumentów z innych państw członkowskich, np. kiedy oferuje on swoje usługi lub towary w jednym lub wielu państwach członkowskich wymienionych z nazwy lub angażuje środki w usługę odsyłania w Internecie u operatora wyszukiwarki w celu ułatwienia konsumentom zamieszkałym w różnych państwach członkowskich dostępu do jego strony. Inne oznaki mogące wskazywać na działalność „kierowaną do” państwa członkowskiego konsumenta to np. międzynarodowy charakter danej działalności, podanie numerów telefonicznych z międzynarodowym umerem kierunkowym, używanie domeny pierwszego poziomu, innej niż domena państwa członkowskiego, w którym przedsiębiorca ma siedzibę, opis tras z jednego lub kilku państw członkowskich do miejsca świadczenia usługi oraz wzmianka o międzynarodowej klienteli, w szczególności poprzez przedstawienie jej opinii. Jeżeli strona internetowa pozwala konsumentom na używanie innego języka lub innej waluty niż używane zwyczajowo w państwie członkowskim przedsiębiorcy, to elementy te mogą również stanowić oznaki wskazujące na transgraniczny charakter jego działalności.

Ostatecznie TS stwierdził, że do sądu krajowego należy zbadanie, czy powyższe oznaki występują. Innymi słowy, to sąd krajowy powinien ustalić, czy ze strony internetowej i ogólnej działalności przedsiębiorców wynika, że zamierzali oni prowadzić interesy z konsumentami zagranicznymi w tym znaczeniu, iż byli gotowi do zawarcia z nimi umowy.

Pełna treść artykułu jest dostępna tutaj.

Źródło: Aleksandra Kunkiel-Kryńska, Europejski Przegląd Sądowy, wrzesień 2012 r.

For more information contact

< Go back

Print Friendly and PDF
Subscribe to e-briefings