Global menu

Our global pages

Close

Platformy internetowe jednym z największych wyzwań regulacyjnych na jednolitym rynku cyfrowym

  • Poland
  • Technology

17-02-2017

Jakie zagadnienia mogą wybić się na plan pierwszy w najbliższej przyszłości?
Rośnie i dalej będzie rosła rola tzw. platform internetowych, które zmieniają oblicze wielu sektorów gospodarki światowej. Rzuciły one wyzwanie tradycyjnym modelom biznesowym w handlu detalicznym, transporcie, turystyce, usługach finansowych, reklamie, przemyśle muzycznym i filmowym oraz wielu innych sektorach. 
Platformy online przyjmują rozmaite postaci – wyszukiwarek internetowych, platform zakupowych, platform współpracy lub współdzielenia określonych dóbr, a także portali społecznościowych. W konsekwencji nie poddają się prostym podziałom i klasyfikacji. Te najbardziej znane to np. eBay, Amazon, Zalando, Google, Facebook, YouTube, Play i App Store czy rozmaite porównywarki cen towarów i usług. Coraz większą popularność zdobywają tzw. platformy współdzielenia (share economy platforms), wśród których na pierwszy plan wychodzą Uber, BlaBlaCar oraz Airbnb. 
Mimo różnorodności modeli biznesowych platformy internetowe mają pewne cechy wspólne. Działają zazwyczaj na międzynarodowych rynkach, łączą użytkowników profesjonalnych i konsumentów (B2B, B2C, C2C), korzystają z „efektów sieciowych”, czyli wartość ich usług wzrasta w miarę wzrostu liczby użytkowników, a w efekcie końcowym opierają działania na gromadzeniu i przetwarzaniu dużej ilości danych. Poprzez gromadzenie unikalnych zbiorów danych łatwiej im jest identyfikować strategiczne zależności
i podejmować nowe przedsięwzięcia biznesowe. 
Platformy internetowe to obecnie jedno z największych wyzwań regulacyjnych na jednolitym rynku cyfrowym. Nie posiadają obecnie jednolitej i kompleksowej regulacji prawnej, ale objęte są obowiązującymi przepisami unijnymi w takich dziedzinach jak: ochrona konsumentów i konkurencji, ochrona danych osobowych, e-commerce. 
Wobec ich rosnącej roli pojawiło się pytanie, czy obecne mechanizmy prawne podążają za szybkim rozwojem gospodarki cyfrowej, a w szczególności, czy są odpowiednie dla platform w gospodarce dzielenia się oraz dla obecnych pośredników internetowych. Odpowiedź na to pytanie jest ważna zarówno dla platform i ich rozwoju, jak i innych przedsiębiorców, którzy często uzależnieni są od platform – lub przeciwnie – uważają, że rozwój platform zagraża ich biznesowi.
Komisja Europejska przyjęła w maju 2016 r. komunikat „Platformy internetowe i jednolity rynek cyfrowy. Szanse i wyzwania dla Europy”, COM(2016) 288 final, który odnosi się 
do zagadnień innowacji i wzrostu oraz problemów regulacyjnych. Na obecnym etapie Komisja zakłada, że przyszłe środki regulacyjne proponowane na szczeblu unijnym powinny odnosić się jedynie do wyraźnie określonych problemów związanych z konkretnym typem platform internetowych lub rodzajem ich działalności. 
Przykładowo tradycyjne regulacje odnoszące się do umownych relacji dwustronnych nie odpowiadają platformom współpracy, a nawet platformom zakupowym, dla których typowe są relacje trójstronne: operator platformy – sprzedawca – konsument. Problemy, jakie tu powstają, dotyczą w głównej mierze roli operatora platformy (strona umowy czy pośrednik), a w konsekwencji jego obowiązków, w tym odpowiedzialności za wykonanie umowy przez sprzedawcę, a także obowiązków informacyjnych. Konsultacje na szczeblu unijnym koncentrują się także wokół różnych nieuczciwych praktyk handlowych ze strony platform internetowych np. narzucaniu przez platformy nieuczciwych warunków dostępu do baz danych, nieuczciwym promowaniu przez platformy własnych usług ze szkodą dla ofert innych dostawców, braku przejrzystości wykorzystywania danych i wyników wyszukiwania.
Rekomendujemy śledzenie prac Komisji, gdyż wyniki tych analiz będą miały istotny i realny wpływ na funkcjonowanie całej gospodarki cyfrowej.

Rośnie i dalej będzie rosła rola tzw. platform internetowych, które zmieniają oblicze wielu sektorów gospodarki światowej. Rzuciły one wyzwanie tradycyjnym modelom biznesowym w handlu detalicznym, transporcie, turystyce, usługach finansowych, reklamie, przemyśle muzycznym i filmowym oraz wielu innych sektorach. 

Platformy online przyjmują rozmaite postaci – wyszukiwarek internetowych, platform zakupowych, platform współpracy lub współdzielenia określonych dóbr, a także portali społecznościowych. W konsekwencji nie poddają się prostym podziałom i klasyfikacji. Te najbardziej znane to np. eBay, Amazon, Zalando, Google, Facebook, YouTube, Play i App Store czy rozmaite porównywarki cen towarów i usług. Coraz większą popularność zdobywają tzw. platformy współdzielenia (share economy platforms), wśród których na pierwszy plan wychodzą Uber, BlaBlaCar oraz Airbnb. 

Mimo różnorodności modeli biznesowych platformy internetowe mają pewne cechy wspólne. Działają zazwyczaj na międzynarodowych rynkach, łączą użytkowników profesjonalnych i konsumentów (B2B, B2C, C2C), korzystają z „efektów sieciowych”, czyli wartość ich usług wzrasta w miarę wzrostu liczby użytkowników, a w efekcie końcowym opierają działania na gromadzeniu i przetwarzaniu dużej ilości danych. Poprzez gromadzenie unikalnych zbiorów danych łatwiej im jest identyfikować strategiczne zależności i podejmować nowe przedsięwzięcia biznesowe. 

Platformy internetowe to obecnie jedno z największych wyzwań regulacyjnych na jednolitym rynku cyfrowym. Nie posiadają obecnie jednolitej i kompleksowej regulacji prawnej, ale objęte są obowiązującymi przepisami unijnymi w takich dziedzinach jak: ochrona konsumentów i konkurencji, ochrona danych osobowych, e-commerce. Wobec ich rosnącej roli pojawiło się pytanie, czy obecne mechanizmy prawne podążają za szybkim rozwojem gospodarki cyfrowej, a w szczególności, czy są odpowiednie dla platform w gospodarce dzielenia się oraz dla obecnych pośredników internetowych. Odpowiedź na to pytanie jest ważna zarówno dla platform i ich rozwoju, jak i innych przedsiębiorców, którzy często uzależnieni są od platform – lub przeciwnie – uważają, że rozwój platform zagraża ich biznesowi.

Komisja Europejska przyjęła w maju 2016 r. komunikat „Platformy internetowe i jednolity rynek cyfrowy. Szanse i wyzwania dla Europy”, COM(2016) 288 final, który odnosi się do zagadnień innowacji i wzrostu oraz problemów regulacyjnych. Na obecnym etapie Komisja zakłada, że przyszłe środki regulacyjne proponowane na szczeblu unijnym powinny odnosić się jedynie do wyraźnie określonych problemów związanych z konkretnym typem platform internetowych lub rodzajem ich działalności. 

Przykładowo tradycyjne regulacje odnoszące się do umownych relacji dwustronnych nie odpowiadają platformom współpracy, a nawet platformom zakupowym, dla których typowe są relacje trójstronne: operator platformy – sprzedawca – konsument. Problemy, jakie tu powstają, dotyczą w głównej mierze roli operatora platformy (strona umowy czy pośrednik), a w konsekwencji jego obowiązków, w tym odpowiedzialności za wykonanie umowy przez sprzedawcę, a także obowiązków informacyjnych. Konsultacje na szczeblu unijnym koncentrują się także wokół różnych nieuczciwych praktyk handlowych ze strony platform internetowych np. narzucaniu przez platformy nieuczciwych warunków dostępu do baz danych, nieuczciwym promowaniu przez platformy własnych usług ze szkodą dla ofert innych dostawców, braku przejrzystości wykorzystywania danych i wyników wyszukiwania.

Rekomendujemy śledzenie prac Komisji, gdyż wyniki tych analiz będą miały istotny i realny wpływ na funkcjonowanie całej gospodarki cyfrowej.


Pobierz naszą broszurę zawierającą przegląd zmian w prawie, które będą mieć istotny wpływ na działalność biznesową w 2017 roku.

For more information contact

< Go back

Print FriendlyTwitterLinkedInEmailShare
Subscribe to e-briefings